J U S T E L     -     Geconsolideerde wetgeving
Einde Eerste woord Laatste woord Aanhef
Parlementaire werkzaamheden Inhoudstafel 3 uitvoeringbesluiten
Einde Franstalige versie
 
belgiëlex . be     -     Kruispuntbank Wetgeving
Raad van State Kamer van volksvertegenwoordigers Senaat
ELI - Navigatie systeem via een Europese identificatiecode voor wetgeving
http://www.ejustice.just.fgov.be/eli/wet/2013/08/30/2013014495/justel

Titel
30 AUGUSTUS 2013. - Wet betreffende de hervorming van de Belgische spoorwegen

Bron :
MOBILITEIT EN VERVOER
Publicatie : 13-09-2013 nummer :   2013014495 bladzijde : 65088       PDF :   originele versie    
Dossiernummer : 2013-08-30/25
Inwerkingtreding : 23-09-2013

Inhoudstafel Tekst Begin
TITEL 1. - Algemene bepalingen
Art. 1-2
TITEL 2. - Hervorming van NMBS-Holding, Infrabel en NMBS
HOOFDSTUK 1. - Doelstellingen en draagwijdte van de hervorming
Art. 3
HOOFDSTUK 2. - Doel en opdrachten van openbare dienst van de infrastructuurbeheerder en de spoorwegonderneming
Art. 4-6
HOOFDSTUK 3. - Personeel
Art. 7
HOOFDSTUK 4. - De vervoersovereenkomst
Art. 8
TITEL 3. - Spoorwegreglementering
HOOFDSTUK 1. - De rol van de regulator
Art. 9
HOOFDSTUK 2. - Regels inzake aan de spoorwegondernemingen te verlenen diensten
Art. 10
TITEL 4. - Gemeenschappelijke bepalingen
Art. 11

Tekst Inhoudstafel Begin
TITEL 1. - Algemene bepalingen

  Artikel 1. Deze wet regelt een aangelegenheid als bedoeld in artikel 78 van de Grondwet.

  Art. 2. Voor de toepassing van deze wet wordt verstaan onder :
  1° Dienst Regulering van het Spoorwegvervoer : de Dienst Regulering van het Spoorwegvervoer en van de Exploitatie van de Luchthaven Brussel-Nationaal bedoeld in het koninklijk besluit van 25 oktober 2004 tot oprichting van de Dienst Regulering van het Spoorwegvervoer en van de exploitatie van de luchthaven Brussel-Nationaal, tot vaststelling van zijn samenstelling en het administratief en geldelijk statuut dat van toepassing is op zijn leden;
  2° HR Rail : de publiekrechtelijke rechtspersoon bedoeld in artikel 7;
  3° Infrastructuurbeheerder : het autonome overheidsbedrijf, zoals bedoeld in artikel 3, § 1, dat vanaf de inwerkingtreding van de in artikel 3, § 1 beoogde hervorming als spoorweginfrastructuurbeheerder zal fungeren;
  4° Koninklijk besluit van 9 december 2004 : het koninklijk besluit van 9 december 2004 betreffende de verdeling van de spoorweginfrastructuurcapaciteiten en de retributie voor het gebruik van de spoorweginfrastructuur;
  5° Nationale Paritaire Commissie : de Nationale Paritaire Commissie bedoeld in artikel 13 van de wet van 23 juli 1926;
  6° Spoorwegonderneming : het autonome overheidsbedrijf, zoals bedoeld in artikel 3, § 1, dat vanaf de inwerkingtreding van de in artikel 3, § 1 beoogde hervorming als spoorwegonderneming zal fungeren;
  7° Vervoersovereenkomst : de vervoersovereenkomst bedoeld in artikel 8;
  8° Wet van 23 juli 1926 : de wet van 23 juli 1926 betreffende NMBS-Holding en haar verbonden vennootschappen;
  9° Wet van 21 maart 1991 : de wet van 21 maart 1991 betreffende de hervorming van sommige economische overheidsbedrijven;
  10° Wet van 4 december 2006 : de wet van 4 december 2006 betreffende het gebruik van de spoorweginfrastructuur.

  TITEL 2. - Hervorming van NMBS-Holding, Infrabel en NMBS

  HOOFDSTUK 1. - Doelstellingen en draagwijdte van de hervorming

  Art. 3. § 1. Met het oog op de reorganisatie van de activiteiten en de structuren van NMBS-Holding, Infrabel en NMBS tot twee autonome overheidsbedrijven met de vorm van een naamloze vennootschap van publiek recht in de zin van de wet van 21 maart 1991, waarvan de ene als infrastructuurbeheerder zal fungeren, en de andere een spoorwegonderneming zal zijn, en waarvan in beide gevallen alle kapitaalvertegenwoordigende aandelen worden aangehouden door of voor rekening van de Staat, kan de Koning, bij een besluit vastgesteld na overleg in de Ministerraad, alle nuttige maatregelen nemen om :
  1° de toewijzing, overdracht of inbreng van de aandelen of andere effecten van NMBS-Holding, Infrabel en NMBS, de verhoging of vermindering van hun kapitaal, de fusie, de splitsing, de inbreng van bedrijfstak of algemeenheid, de ontbinding, of enige andere soortgelijke verrichting met betrekking tot deze vennootschappen, tot stand te brengen, te regelen of toe te laten, alsook er de voorwaarden en nadere regels van bepalen;
  2° de toewijzing, overdracht of inbreng van goederen, rechten en verbintenissen tussen NMBS-Holding, Infrabel en NMBS, tot stand te brengen, te regelen of toe te laten, alsook er de voorwaarden en nadere regels van bepalen;
  3° de oprichting van een publiekrechtelijke rechtspersoon, "HR Rail" genoemd, onder de vorm van een naamloze vennootschap van publiek recht, tot stand te brengen, te regelen of toe te laten, en het doel, het juridisch statuut, de samenstelling en de werking ervan te bepalen, alsook de overdracht van al het statutaire en niet-statutaire personeel van NMBS-Holding aan deze vennootschap tot stand te brengen en te regelen, de terbeschikkingstelling van het personeel aan de infrastructuurbeheerder en de spoorwegonderneming toe te laten en te regelen, en de bevoegdheden met betrekking tot personeelszaken met inbegrip van het sociaal overleg te regelen, dit alles overeenkomstig de bepalingen van artikel 7 van deze wet;
  4° de wettelijke bepalingen van toepassing op NMBS-Holding, Infrabel en NMBS met betrekking tot hun juridisch en fiscaal statuut, hun doel, hun opdrachten van openbare dienst, hun financiering, de op hen toepasselijke regels van administratief, financieel en budgettair toezicht en controle, hun beheerscontract, de inrichting, de werking, de samenstelling en de bevoegdheden van hun bestuursorganen, en hun raadgevend comité, te wijzigen, aan te vullen, te vervangen of op te heffen;
  5° in voorkomend geval, de naam van NMBS-Holding, Infrabel en NMBS te wijzigen en de wettelijke bepalingen in overeenstemming te brengen met deze wijzigingen;
  6° de fiscale neutraliteit van de handelingen bedoeld in dit artikel te verzekeren;
  7° de handelingen bedoeld in dit artikel aan het stelsel van de overdracht onder algemene titel te onderwerpen en de continuïteit van de betrokken activiteiten te verzekeren, onder meer door de overdracht aan de spoorwegonderneming volgens het stelsel van overdracht onder algemene titel, van de vergunning van spoorwegonderneming van NMBS, bedoeld in artikel 5, 16° van de wet van 4 december 2006, van het veiligheidscertificaat, bedoeld in artikel 5, 8° van de wet van 19 december 2006 betreffende de exploitatieveiligheid van de spoorwegen, en van de aan NMBS toegekende infrastructuurcapaciteit.
  § 2. De Koning kan, bij een besluit vastgesteld na overleg in de Ministerraad, alle nuttige maatregelen nemen om de overdracht aan de Staat tot stand te brengen, te regelen of toe te laten van de preferente aandelen en winstbewijzen van NMBS-Holding in de zin van artikel 9 van de wet van 23 juli 1926.
  § 3. De machten die in paragraaf 1, 1°, 2° en 3°, en in paragraaf 2 aan de Koning worden verleend, laten in voorkomend geval de mogelijkheid onverlet om de daarin bedoelde handelingen op grond van de toepasselijke wettelijke en statutaire bepalingen te verwezenlijken door middel van beslissingen van de bevoegde organen van NMBS-Holding, Infrabel en NMBS.
  § 4. Niettegenstaande enige andersluidende of afwijkende contractuele bepaling, hebben de handelingen bedoeld in dit artikel niet tot gevolg dat de voorwaarden en modaliteiten van enige overeenkomst tussen NMBS-Holding, Infrabel of NMBS, of hun respectievelijke dochterondernemingen enerzijds en enige derde anderzijds worden gewijzigd of dat zulke overeenkomst wordt beëindigd; geen enkele van deze handelingen geven een partij het recht om dergelijke overeenkomst te wijzigen of eenzijdig te beëindigen.

  HOOFDSTUK 2. - Doel en opdrachten van openbare dienst van de infrastructuurbeheerder en de spoorwegonderneming

  Art. 4. § 1. Het doel van de infrastructuurbeheerder zal ten minste, met betrekking tot het volledige Belgische net, de volgende elementen omvatten :
  1° het verwerven, het ontwerpen, de bouw, de vernieuwing, het onderhoud en het beheer van de spoorweginfrastructuur;
  2° het beheer van de regelings- en veiligheidssystemen van deze infrastructuur;
  3° het leveren aan de spoorwegondernemingen van de hen overeenkomstig de wet te leveren diensten;
  4° de toewijzing van de beschikbare spoorweginfrastructuurcapaciteit;
  5° de tarifering, de facturering en de inning van heffingen voor het gebruik van de spoorweginfrastructuur en voor de diensten bedoeld in 3° ;
  6° de verwerving, de ontwikkeling, het onderhoud, het beheer, de uitbating en de commercialisering van informaticasystemen en telecommunicatienetwerken.
  § 2. De opdrachten van openbare dienst van de infrastructuurbeheerder omvatten de taken bedoeld in paragraaf 1, 1° tot 5°, evenals de andere opdrachten van openbare dienst waarmee hij door of krachtens de wet wordt belast.

  Art. 5. Het doel van de spoorwegonderneming zal ten minste de volgende elementen omvatten :
  1° het vervoer per spoor van reizigers en goederen, met inbegrip van het onthaal van en de informatie aan haar klanten;
  2° het vervoer van goederen in het algemeen en de logistieke diensten die daarmee verband houden;
  3° de verwerving, het onderhoud, het beheer en de financiering van rollend spoorwegmaterieel;
  4° het uitoefenen van activiteiten inzake veiligheid en bewaking op het gebied van de spoorwegen;
  5° het verwerven, het ontwerpen, de bouw, de vernieuwing, het onderhoud en het beheer van de spoorwegstations, de onbemande stopplaatsen en hun aanhorigheden;
  6° de ontwikkeling van commerciële of andere activiteiten die bestemd zijn om rechtstreeks of indirect haar diensten te bevorderen of het gebruik van haar goederen te optimaliseren.

  Art. 6. De opdrachten van openbare dienst van de spoorwegonderneming omvatten ten minste :
  1° het binnenlands vervoer van reizigers met treinen van de gewone dienst alsook het aandoen van binnenlandse bestemmingen door hogesnelheidstreinen;
  2° het grensoverschrijdende vervoer van reizigers, dit wil zeggen het vervoer met treinen van de gewone dienst voor het deel van het nationale traject dat niet gedekt is door 1° en tot de stations gelegen op de naburige netwerken bepaald in het beheerscontract;
  3° de verwerving, het onderhoud, het beheer en de financiering van rollend spoorwegmaterieel bestemd voor de uitvoering van de taken bedoeld in 1° en 2° ;
  4° de prestaties die de spoorwegonderneming moet leveren voor de behoeften van de Natie;
  5° het verwerven, het ontwerpen, de bouw, de vernieuwing, het onderhoud en het beheer van de spoorwegstations, de onbemande stopplaatsen en hun aanhorigheden;
  6° de instandhouding van het historisch patrimonium betreffende de spoorwegexploitatie;
  7° de veiligheids- en bewakingsactiviteiten op het gebied van de spoorwegen;
  8° de andere opdrachten van openbare dienst waarmee zij belast is door of krachtens de wet.

  HOOFDSTUK 3. - Personeel

  Art. 7. In het kader van de machtiging verleend overeenkomstig artikel 3, § 1, 3°, kan de Koning bij een besluit vastgesteld na overleg in de Ministerraad :
  1° de oprichting van een publiekrechtelijke rechtspersoon, HR Rail genoemd, onder de vorm van een naamloze vennootschap van publiek recht, hetzij door middel van oprichting van een nieuwe vennootschap, hetzij door omvorming van een bestaande vennootschap, tot stand brengen, regelen of toelaten;
  2° het doel van HR Rail bepalen, met dien verstande dat het doel van HR Rail minstens zal bestaan in de terbeschikkingstelling aan de infrastructuurbeheerder en de spoorwegonderneming, en de aanwerving, van het statutaire en niet-statutaire personeel dat nodig is voor de uitvoering van hun opdrachten, en in de activiteiten van beheer van personeelszaken die voor de inwerkingtreding van onderhavige hervorming uitgeoefend werden door NMBS-Holding;
  3° de toekenning van de aandelen van HR Rail regelen, met dien verstande dat minimaal twee procent van de aandelen die het maatschappelijk kapitaal vertegenwoordigen aan de Staat worden toegekend, en dat de overige aandelen die het maatschappelijk kapitaal vertegenwoordigen in gelijke delen aan de infrastructuurbeheerder en de spoorwegonderneming worden toegekend;
  4° de stemrechten verbonden aan de aandelen van HR Rail bepalen, met dien verstande dat ongeacht het deel van het maatschappelijk kapitaal dat zij vertegenwoordigen, de aandelen die worden gehouden door of voor rekening van de Staat recht geven op zestig procent van de stemmen, de aandelen die worden aangehouden door de infrastructuurbeheerder recht geven op twintig procent van de stemmen en de aandelen die worden aangehouden door de spoorwegonderneming eveneens recht geven op twintig procent van de stemmen;
  5° de inrichting, de werking, de samenstelling en de bevoegdheden van de bestuursorganen van HR Rail regelen, met dien verstande dat de raad van bestuur zal bestaan uit een voorzitter benoemd bij koninklijk besluit vastgesteld na overleg in de Ministerraad omwille van zijn bijzondere bekwaamheid inzake sociale betrekkingen, uit de gedelegeerd bestuurder van de infrastructuurbeheerder, uit de gedelegeerd bestuurder van de spoorwegonderneming en uit de algemeen directeur van HR Rail;
  6° het juridisch statuut van HR Rail als publiekrechtelijke rechtspersoon onder de vorm van een naamloze vennootschap van publiek recht die geen autonoom overheidsbedrijf is in de zin van de wet van 21 maart 1991, haar opdrachten van openbare dienst, haar financiering, haar fiscaal regime, haar werking, en de regels van administratief, financieel en budgettair toezicht die op haar van toepassing zijn, vaststellen;
  7° de overdracht van al het statutaire en niet-statutaire personeel van NMBS-Holding aan HR Rail tot stand brengen en regelen;
  8° de terbeschikkingstelling van het personeel door HR Rail aan de infrastructuurbeheerder en de spoorwegonderneming regelen;
  9° de inrichting, de werking, de samenstelling en de bevoegdheden van het Comité voor de coördinatie van het beheer van de personeelszaken van HR Rail regelen, met dien verstande dat dit Comité zal bestaan uit een voorzitter die de algemeen directeur van HR Rail is, uit de verantwoordelijke voor het personeelsbeleid bij de infrastructuurbeheerder, uit de verantwoordelijke voor het personeelsbeleid bij de spoorwegonderneming en uit de adjunct van de algemeen directeur van HR Rail;
  10° de wederzijdse rechten en verbintenissen van HR Rail, de infrastructuurbeheerder en de spoorwegonderneming regelen;
  11° de samenstelling van de Nationale Paritaire Commissie wijzigen, zodat zij zal bestaan uit zesentwintig leden, met name :
  a) drie leden benoemd door de raad van bestuur van HR Rail, waaronder in ieder geval de voorzitter van de raad van bestuur van HR Rail, die van rechtswege voorzitter van de Nationale Paritaire Commissie zal zijn, en de algemeen directeur van HR Rail;
  b) vijf leden benoemd door de raad van bestuur van de infrastructuurbeheerder;
  c) vijf leden benoemd door de raad van bestuur van de spoorwegonderneming;
  d) één lid benoemd door elk van de in de Nationale Arbeidsraad vertegenwoordigde op nationaal vlak opgerichte interprofessionele organisaties van werknemers, die ook in de infrastructuurbeheerder, in de spoorwegonderneming en in HR Rail zijn vertegenwoordigd;
  e) de overige leden benoemd door de erkende syndicale organisaties in de zin van het statuut van het personeel van HR Rail naar evenredigheid van het aantal bijdragende leden van elk van deze syndicale organisaties bij de infrastructuurbeheerder, de spoorwegonderneming en HR Rail samen;
  12° de bevoegdheden regelen van HR Rail, de infrastructuurbeheerder en de spoorwegonderneming met betrekking tot personeelszaken met inbegrip van het sociaal overleg;
  13° alle wettelijke bepalingen in verband met het personeel wijzigen, aanvullen, vervangen of opheffen, met dien verstande dat het statuut van het personeel van HR Rail, met inbegrip van het syndicaal statuut, tot de bevoegdheid van de Nationale Paritaire Commissie blijft behoren en tijdens de terbeschikkingstelling van toepassing blijft.

  HOOFDSTUK 4. - De vervoersovereenkomst

  Art. 8. § 1. De infrastructuurbeheerder en de spoorwegonderneming werken samen bij de uitvoering van hun opdrachten van openbare dienst, onder meer met het oog op het verzekeren van een stipte en kwaliteitsvolle dienstverlening aan reizigers, en sluiten daartoe een vervoersovereenkomst.
  § 2. De Koning bepaalt bij een besluit vastgesteld na overleg in de Ministerraad :
  1° de aangelegenheden die door de vervoersovereenkomst worden geregeld;
  2° de te volgen procedure met het oog op het sluiten of wijzigen van de vervoersovereenkomst, met dien verstande dat de vervoersovereenkomst in elk geval slechts kan worden gesloten of gewijzigd na niet bindend advies van de Dienst Regulering van het Spoorwegvervoer, dat ze slechts in werking kan treden na goedkeuring door de Koning, bij een besluit vastgesteld na overleg in de Ministerraad, en dat in een regeling wordt voorzien voor het vaststellen van de inhoud van de vervoersovereenkomst inzake de aangelegenheden bedoeld in 1° voor het geval de partijen niet tot een akkoord komen;
  3° het mechanisme voor de beslechting van geschillen tussen de infrastructuurbeheerder en de spoorwegonderneming over de uitvoering van de vervoersovereenkomst met dien verstande dat partijen het geschil aan de Dienst Regulering van het Spoorwegvervoer zullen kunnen voorleggen, die een met redenen omklede beslissing zal nemen.

  TITEL 3. - Spoorwegreglementering

  HOOFDSTUK 1. - De rol van de regulator

  Art. 9. § 1. De Koning breidt, bij een besluit vastgesteld na overleg in de Ministerraad, de wettelijke en reglementaire opdrachten van de Dienst Regulering van het Spoorwegvervoer uit, opdat de Dienst Regulering van het Spoorwegvervoer in ieder geval de opdrachten beschreven in paragrafen 2 tot 4 vervult.
  § 2. Teneinde zijn raadgevende opdracht te vervullen, geeft de Dienst Regulering van het Spoorwegvervoer voorafgaandelijk aan de sluiting of de wijziging van de vervoersovereenkomst, een met redenen omkleed, niet bindend advies over de inhoud van de vervoersovereenkomst.
  § 3. Teneinde zijn controleopdracht te vervullen, doet de Dienst Regulering van het Spoorwegvervoer het volgende :
  a) hij stelt op verzoek van de minister bevoegd voor Overheidsbedrijven een jaarlijkse audit op over de uitvoering van de vervoersovereenkomst;
  b) hij stelt in opdracht van de minister bevoegd voor de regulering van het spoorwegvervoer een jaarlijkse audit op over de uitvoering van de door de infrastructuurbeheerder aangewende registratiemethode van de storingen, bedoeld in artikel 31/2 van het koninklijk besluit van 9 december 2004;
  c) hij houdt toezicht op de naleving van de niet-discriminerende regels bedoeld in artikel 10.
  § 4. Teneinde zijn opdracht inzake het administratief afhandelen van geschillen te vervullen, neemt de Dienst Regulering van het Spoorwegvervoer met redenen omklede individuele beslissingen inzake de geschillen over de uitvoering van de vervoersovereenkomst op verzoek van de infrastructuurbeheerder of de spoorwegonderneming.

  HOOFDSTUK 2. - Regels inzake aan de spoorwegondernemingen te verlenen diensten

  Art. 10. De Koning bepaalt, bij een besluit vastgesteld na overleg in de Ministerraad :
  1° de regels die aan de spoorwegondernemingen de toegang tot de stations, de onbemande stopplaatsen en passende locaties in de stations voor diensten in verband met kaartverkoop, op niet-discriminerende wijze verlenen;
  2° de regels die aan de spoorwegondernemingen de toegang tot de vaste installaties voor communicatie met de reizigers, zoals de perronschermen en de geluidsinstallaties, op niet-discriminerende wijze verlenen;
  3° de regels die aan de spoorwegondernemingen, op niet-discriminerende wijze, toelaten aanwezig te zijn in het "traffic control" en in de seinposten van de infrastructuurbeheerder en die het mechanisme bepalen waarlangs de infrastructuurbeheerder, op niet-discriminerende wijze, de prioriteiten uitvoert die door de spoorwegondernemingen met betrekking tot hun eigen treinen worden bepaald, tenzij in geval van redenen die verband houden met de exploitatieveiligheid of in geval van conflict met de prioriteitsregels die door de overheid worden vastgesteld.

  TITEL 4. - Gemeenschappelijke bepalingen

  Art. 11. De besluiten die krachtens deze wet worden vastgesteld, kunnen de van kracht zijnde wettelijke bepalingen wijzigen, aanvullen, vervangen of opheffen.
  De besluiten bedoeld in het eerste lid houden op uitwerking te hebben indien zij niet bij wet zijn bekrachtigd binnen 12 maanden na de datum van hun inwerkingtreding. De bekrachtiging heeft terugwerkende kracht tot op deze datum.
  De bevoegdheden die door dit artikel aan de Koning worden opgedragen, vervallen op 1 juni 2014. Na deze datum kunnen de besluiten die krachtens deze bevoegdheden zijn genomen, alleen bij wet worden gewijzigd, aangevuld, vervangen of opgeheven.
  
  Kondigen deze wet af, bevelen dat zij met `s lands zegel zal worden bekleed en door het Belgisch Staatsblad zal worden bekendgemaakt.
  Gegeven te Brussel, 30 augustus 2013.
  FILIP
  Van Koningswege :
  De Minister van Binnenlandse Zaken,
  Mevr. J. MILQUET
  De Minister van Overheidsbedrijven,
  J.-P. LABILLE
  De Staatssecretaris voor Mobiliteit,
  M. WATHELET
  Met 's Lands zegel gezegeld :
  De Minister van Justitie,
  Mevr. A. TURTELBOOM

Aanhef Tekst Inhoudstafel Begin
   FILIP, Koning der Belgen,
   Aan allen die nu zijn en hierna wezen zullen, Onze Groet.
   De Kamers hebben aangenomen en Wij bekrachtigen hetgeen volgt :

Parlementaire werkzaamheden Tekst Inhoudstafel Begin
    Zitting 2012-2013. Kamer van volksvertegenwoordigers : Stukken 53-2893 - 2012/2013 : Nr. 1 : Wetsontwerp. Nr. 2 en Nr. 3 : Amendementen. Nr. 4 : Verslag. Nr. 5 : Tekst verbeterd door de commissie. Nr. 6 : Tekst aangenomen in plenaire vergadering en overgezonden aan de Senaat. Integraal Verslag : 10 juli 2013. Senaat Stukken 5-2202 - 2012/2013 : Nr. 1 : Ontwerp overgezonden door de Kamer van volksvertegenwoordigers. Nr. 2 : Amendementen. Nr. 3 : Verslag. Nr. 4 : Beslissing om niet te amenderen. Handelingen van de Senaat : 17 en 18 juli 2013.

Begin Eerste woord Laatste woord Aanhef
Parlementaire werkzaamheden Inhoudstafel 3 uitvoeringbesluiten
Franstalige versie